معاونت برونمرزی و پوشش تحولات فلسطین به عنوان اولویتی راهبردی
-
معاونت برونمرزی و پوشش تحولات فلسطین به عنوان اولویتی راهبردی
«در طی ماه های اخیر که شاهد اوج گیری تحولات مرتبط با مسئله فلسطین بوده ایم، رسانه های برون مرزی سازمان صداوسیما، حضور میدانی قابل توجهی را در مناطق مختلف فلسطین از طریق حضور خبرنگاران خود در دستورکار قرار داده اند. این موضوع مهم و راهبردی توانسته است تا در حوزه جنگ نرم و رسانه ای برای جریان مقاومت دستاوردهای زیادی به ارمغان بیاورد. افزایش ملموس کمی و کیفی خبرنگاران معاونت برون مرزی در فلسطین، از تبدیل شدن مسئله این کشور به یک اولویتی راهبردی در حوزه معاونت برون مرزی رسانه ملی حکایت دارد.»
بر کسی پوشیده نیست که تحولات فلسطین در طی بیش از 15 ماه اخیر، بخش قابل ملاحظه ای از توجهات رسانهای در ابعاد منطقه ای و بین المللی را به خود اختصاص داده است. در این راستا، اجرای پیروزمندانه عملیات طوفان الاقصی توسط جریان مقاومت فلسطین در هفتم اکتبر سال 2023 و متعاقبا تجاوز رژیم اشغالگر قدس به نوار غزه و اجرای کارزار نسل کشی و جنایت علیه بشریت در این منطقه که منجر به شهادت رسیدن، مجروح و مفقود شدن بیش از 100 هزار فلسطینی شد و در نهایت نیز ملت فلسطین با مقاومت جانانه خود توانستند شروط مد نظرشان را در قالب یک توافق آتش بس به صهیونیست ها تحمیل کنند، همه و همه جلوه هایی عینی از رویدادهایی مهم را طی ماه های اخیر به نمایش گذاشته اند.
به تناسب این روند مهم، کشورمان ایران نیز در ابعاد مختلف به حمایت از ملت و مقاومت مردم فلسطین در نبرد آنها با دشمن صهیونیست و متحدان غربی و منطقه ای این رژیم پرداخته است.
کنشگری فعالانه رسانه های برون مرزی کشورمان در انعکاس واقعیت های فلسطین در طی ماه های گذشته، یکی از جلوه های عینی این رویکرد بوده است. در این میان، شبکه های العالم، پرس تی وی، هیسپان تی وی، به نحو ملموس و قابل تاملی، جدای از تولید برنامه های مختلف در قالب های گوناگون با هدف اطلاع رسانی به افکار عمومی جهان در مورد انعکاس واقعیت های جنگ غزه و مقاومت مردم فلسطین، حضور میدانی خبری خود در بخش های مختلف فلسطین را با حضور خبرنگارانشان افزایش داده اند.
مسئله ای که عملا به جلوه ای عینی از تبدیل شدن مسئله فلسطین به یک اولویت راهبردی برای معاونت برون مرزی صدا و سیما تبدیل شده و البته که نقشی مهم در ارائه روایت هایی متفاوت از آنچه جریان های سیاسی و رسانه ای غربی و عبری و متحدان منطقه ای آن ها در مورد جنگ غزه و تحولات ماه های اخیر در سطح منطقه مطرح کرده اند، بازی کرده است.
در این راستا، شبکه پرس تی وی در سال 2022، با دو خبرنگار با نام های اشرف شنان و مونا قندیل پوشش تحولات فلسطین را در دستور کار داشت. این تعداد در سال 2023 به چهار نفر افزایش یافتند و شاملِ اشرف شنان، مونا قندیل، عولا الاسی، و مطیع ابومصابح می شد. این در حالی است که در سال 2024 و 2025 یعنی اوج جنگ غزه، شمار خبرنگاران پرس تی وی در فلسطین به شش نفر افزایش یافت و مطیع ابومصابح، غاده ابراهیم، ابوبکر عابد، احمد النجار، تیبا آسی، و نقا حامد، جنگ در غزه و نسل کشی در فلسطین را برای مردم جهان روایت کردند.
البته که خبرنگاران پرس تی وی در بخشهای مختلف فلسطین و نوار غزه به فعالیت خبری و اطلاع رسانی مشغول بوده اند. به عنوان مثال، اشرف شنان و عولا الاسی در غزه، مطیع ابومصابح، غاده ابراهیم و ابوبکر عابد در دیرالبلح، احمد النجار در خان یونس، مونا قندیل و نقا حامد در رام الله (کرانه باختری)، و تیبا اسی در جنین (کرانه باختری) فعالیت داشته اند. علاوه بر پرس تی وی، شبکه هیسپان تی وی نیز به عنوان رسانه اسپانیایی زبان کشورمان از سه سال پیش تاکنون، با فعالیت میدانی خبرنگار خود با نام هدی عماد حجازی، تحولات فلسطین را متفاوت از آنچه در دیگر رسانههای اسپانیایی زبان روایت میشود، برای مخاطبان هدف خود ارائه می دهد.
افزایش ملموس شمار خبرنگاران رسانه های برون مرزی کشورمان در فلسطین به ویژه در سال های 2025-2024، تا حد زیادی ناشی از تشدید درگیریها میان مقاومت فلسطین و رژیم اشغالگر قدس و ضرورت روایت سازی های مختص به جریان مقاومت در برابر اشغالگران اسرائیلی و مقابله با سیاه نمایی های جریان های رقیب و دشمن با جریان مقاومت بوده است.
در همین راستا، شبکه العالم نیز در سال 2022 از وجود سه خبرنگار به نام های فارس الصرفندی در رام الله، اسرا البحیصی در غزه و خضر شاهین در قدس بهره میبرد. به این خبرنگاران در سال 2023 حمد سمهود در غزه و رایه عروق در جنین اضافه شد و در سال های 2024 و 2025 نیز که شاهد اوج گیری تحولات فلسطین بودیم، شاهد اضافه شدن پنج خبرنگار دیگر به جمع خبرنگاران شبکه العالم در فلسطین بودیم؛ محمد ابوعبید در غزه، محمد البلبیسی در غزه، باسل خیرالدین در غزه، شادیه بنی شمسه در نابلس، و احمد حلایقه در الخلیل.
این یعنی تعداد خبرنگاران سه شبکه پرس تی وی، هیسپان تی وی و العالم از ۶ نفر در سال ۲۰۲۲ به ۱۶ نفر در سال ۲۰۲۵ رسیده است.
تمرکز قابل توجه رسانه های برون مرزی کشورمان بر حضور و فعالیت خبرنگاران میدانی در بخش های مختلف فلسطین در بحبوحه تحولات ماه های اخیر در جنگ غزه، در نوع خود با دو دستاورد مهم و راهبردی همراه شده است. اول اینکه، یک جنس خاص از نگاه و فعالیت و روایت های خبری که منحصر به رسانه های برون مرزی کشورمان است، با محوریت تحولات ماه های اخیر فلسطین به جهانیان انعکاس داده شده است. این مسئله به ویژه با توجه به تلاش های گسترده جریان های رسانه ای و تبلیغاتی غربی، عبری و بعضا عربی جهت ارائه برخی چشماندازهای تحریف شده خود از تحولات فلسطین، از اهمیت ویژه ای برخوردار است.
نکته دوم اینکه باید توجه داشته باشیم که حمایت ایران از مقاومت فلسطین در ماه های گذشته صرفا در حوزههای سخت و امنیتی مطرح نبوده بلکه فضای جنگ غزه تا حد زیادی مرتبط با مولفه های جنگ نرم نیز بوده است. از این رو، رسانه های برون مرزی کشورمان به ویژه با تمرکز بر افزایش و تقویت حضور میدانی خود در بخش های مختلف فلسطین سعی داشته اند تا جای ممکن در بحث جنگ نرم نیز به یاری ملت فسلطین بیایند و مانع از یکهتازی صهیونیست ها و متحدان آن ها در این حوزه شوند. موضوعی که خود در برهه های زمانی مختلف چالشهای جدی و معناداری را برای آن ها ایجاد کرده است.
اهمیت این مسئله زمانی بیش از پیش برجسته میشود که توجه داشته باشیم جنگ غزه به اذعان بسیاری از تحلیلگران مسائل راهبردی، تا حد زیادی صحنه جنگ روایت ها بوده و طرف های مخالف با جریان مقاومت سعی داشته اند به هر نحو ممکن، قرائت و روایت خود را از این جنگ به جهانیان ارائه کنند.