IRIB World Service

در منطقه ای که جنگ و خشونت سایه سنگین خود را بر جان و روان انسان‌ها گسترانده، خبرنگاران شجاع و بی باکی حضور دارند که بی وقفه در پی یافتن حقیقت اند. آن‌ها «صدای بی صدایان» هستند، چشمان ناظر بر ظلم و ستم و دستانی که واقعیت را بر کاغذ و دوربین ثبت می‌کنند.

به گزارش روابط عمومی معاونت برون مرزی رسانه ملی، سرنا شیم، خبرنگار پرس تی وی، یکی از همین افرادی بود که در مهرماه 1393 در مرزهای ترکیه و سوریه، جان خود را در مسیر آشکار کردن واقعیت از دست داد. شهادتی که نه فقط یک خبر تلخ، بلکه پژواکی بود از دردها و رنج‌های بی شمار که خبرنگاران شجاع در جهان می‌کشند.

زندگی و ماموریتی در میان خطرهای بی پایان

سرنا شیم، خبرنگار پرس تی وی، در جریان ماموریت خبری خود در ترکیه، به طرز مشکوکی جان خود را از دست داد؛ حادثه ای که نه تنها خانواده و همکاران او را داغدار کرد، بلکه جامعه رسانه ای را نیز در شوک و بهت فرو برد.

اما آنچه این پرونده را خاص و دردناک تر می‌کند، ابهامات فراوان درباره علت واقعی این حادثه و نحوه برخورد مسئولان ترکیه ای با پرونده است.

سرنا شیم، خبرنگار آمریکایی-لبنانی پرس تی وی که سابقه طولانی در پوشش موضوعات حساس منطقه ای داشت، در جریان تهیه گزارشی از مرز ترکیه و سوریه، در جریان یک حادثه، جان خود را از دست داد. ترکیه مدعی شد که این حادثه یک تصادف رانندگی معمولی بوده و راننده کامیون مقصر شناخته شده است، اما پرس تی وی و برخی از منابع مستقل، ابعاد دیگری را مطرح کردند.

سرنا پیش از مرگ اعلام کرده بود که تحت تعقیب و تهدید امنیتی قرار گرفته است و چراکه فاش کرده بود سازمان‌های بین المللی در پوشش به اصطلاح کمک‌های انسان دوستانه، محموله‌های نظامی ‌و تروریستی را جابه جا می‌کنند. این اظهارات باعث شد که او به عنوان یک خبرنگار منتقد و آگاه در معرض خطر جدی قرار گیرد.

این حادثه در فضای رسانه ای منطقه ای به سرعت واکنش‌هایی را برانگیخت و بسیاری آن را به عنوان نمونه ای از خطرات بزرگی که خبرنگاران با آن مواجه اند، ارزیابی کردند. به ویژه اینکه این مرگ در شرایطی رخ داد که خبرنگاران در مناطق پرتنش همواره با تهدیدات امنیتی، بازداشت‌های خودسرانه و فشارهای سیاسی مواجه هستند.

خبرنگاران؛ قربانیان جنگ و سیاست

سرنا شیم تنها یکی از ده‌ها خبرنگاری است که در چند سال اخیر در پوشش بحران‌ها و منازعات منطقه ای جان خود را از دست داده اند. وضعیت در غزه به مراتب وخیم تر است؛ جایی که از آغاز جنگ اخیر در اکتبر ۲۰۲۳، بیش از ۲۵۰ خبرنگار در جریان بمباران‌ها و حملات نظامی‌اسرائیل جان خود را از دست داده اند.

جنگ غزه که با محاصره شدید اقتصادی و انسانی و با حملات هوایی و زمینی رژیم صهیونیستی همراه بود، شرایطی بحرانی برای خبرنگاران به‌وجود آورده بود. آنها نه تنها در معرض خطر مستقیم حملات نظامی بودند، بلکه به دلیل هدف قرار گرفتن عمدی محل اقامت و تجهیزات رسانه ای شان، نمی‌توانستند آزادانه وظیفه اطلاع رسانی را انجام دهند. در چنین شرایطی، خبرنگاران تبدیل به هدفی استراتژیک برای خاموش کردن صدای حقیقت شدند.

واکنش‌ها و ضرورت‌های حقوقی

واکنش نهادهای بین المللی، رسانه‌ها و فعالان حقوق بشر به شهادت سرنا شیم و وضعیت خبرنگاران غزه، نشان دهنده نگرانی‌های عمیق از روند افزایشی تهدید و قتل خبرنگاران است. این سازمان‌ها خواستار تحقیقات مستقل، شفاف و بی طرفانه برای روشن شدن چنین جنایاتی شده اند و در عین حال بر ضرورت حمایت‌های جدی تر از خبرنگاران در مناطق پرخطر تاکید دارند.

اما ضعف سازوکارهای حقوقی و قضایی در بسیاری از کشورها موجب شده است که موارد قتل و تهدید خبرنگاران بی پاسخ بماند و عوامل پشت پرده این خشونت‌ها بدون مجازات باقی بمانند. این امر پیامدهای مخربی بر آزادی رسانه و حق اطلاع رسانی عمومی‌دارد و باید به صورت جدی مورد توجه قرار گیرد.

فریاد حقیقت و نیاز به بیداری جهانی

شهادت سرنا شیم در مرزهای ترکیه و سوریه و کشته شدن ده‌ها خبرنگار در غزه در میان جنگ و محاصره، بیانگر واقعیت تلخ و تکرارشونده ای است: خبرنگاران به عنوان صدای حقیقت، در خط مقدم نبردی قرار دارند و صدای آنها، صدای عدالت، آزادی و حقیقت است که نباید در هیاهوی جنگ و سیاست گم شود. حفاظت از جان و آزادی خبرنگاران، مسئولیتی انسانی و اخلاقی است که باید فراتر از مرزها دنبال شود.

به بیانی دیگر، در عصر اطلاعات، جایی که رسانه‌ها نقش محوری در شکل دهی به افکار عمومی‌ و تصمیم گیری‌های سیاسی دارند، از دست دادن خبرنگاران به معنای از دست رفتن بخشی از حقیقت و عدالت است. سرنا شیم و همکارانش راهی دشوار را انتخاب کردند؛ راهی که نیازمند حمایت همه جانبه برای تضمین امنیت و آزادی آنهاست.

شعله ای که خاموش نمی‌شود

شهادت سرنا شیم و بیش از ۲۵۰ خبرنگار در غزه پایان یک مسیر نیست، بلکه آغاز فراخوانی است به جهان تا از خبرنگارانی که در خط مقدم جبهه حقیقت ایستاده اند حمایت کند. اینها چراغ‌هایی هستند که حتی در تاریک ترین شب‌ها نیز می‌درخشند و روشنی بخش راه ما به سوی دنیایی عادلانه تر و شفاف تر هستند.