جهانی که از قاب «انداز جهان» دیده میشود
-
جهانی که از قاب «انداز جهان» دیده میشود
در جهانی که میدان نبرد تغییر کرده و تانک ها جای خود را به امواج و تسخیر سرزمین ها جای خود را به تسخیر ذهن ها داده است؛ «انداز جهان» شبکه سحر، در چنین میدانی، به یک ابزار مقاومت بدل شده است؛ مقاومتی علیه روایت های تحریف شده ای که از آسمان نیویورک و لندن بر ملت های جنوب می بارد.
به گزارش روابط عمومی معاونت برون مرزی رسانه ملی، برنامه «انداز جهان» با زبان اردو و در قالب تحلیل های سیاسی و ژئوپلیتیکی، در واقع سفیر گفتمان مقاومت در جنوب آسیا و فراتر از آن است. در قاموس اندازِ جهان، رسانه نباید بی طرف باشد، زیرا بی طرفی در برابر ظلم، خود شکلی از همدستی با آن است. بنابراین، برنامه به طور آشکار در جبهه ای ایدئولوژیک ایستاده است: جبهه ای علیه امپریالیسم رسانه ای، علیه نژادپرستی خبری، و علیه سلطه گری روایی.
از نگاه این برنامه، جهان معاصر میدان تنازع دو بلوک است: یکی نظام سرمایه داری و نظم صهیونیستی – آمریکایی که با ابزارهای خبری و فناوری های اطلاعاتی، ذهن مخاطبان را اشغال کرده است؛ و دیگری اردوگاه مقاومت، که با تکیه بر ایمان، آگاهی و رسانه های بدیل، در پی بیداری است.
انتخاب سوژه های مهم ولی مهجور
یکی از ویژگی های برنامه «انداز جهان» انتخاب هوشمندانه موضوعاتی است که اگرچه از اهمیت سیاسی و انسانی بالایی برخوردارند، اما در فضای رسانه ای منطقه و جهان غالباً نادیده گرفته می شوند یا در حاشیه قرار می گیرند. رسانه های بین المللی فعال در جهان اردو زبان، به ویژه شبکه های خصوصی وابسته به جریان های اصلی قدرت، معمولاً تمرکز خود را بر پوشش بحران های پر سر و صدا، اخبار لحظه ای و رویدادهای سیاسی کشورهای غربی یا تحولات داغی همچون انتخابات در آمریکا و اروپا می گذارند؛ زیرا این موضوعات بازخورد بالایی در افکار عمومی دارند و به لحاظ تجاری و تبلیغاتی نیز جذاب ترند.
در چنین فضایی، «انداز جهان» آگاهانه تصمیم گرفته تا تمرکز خود را بر سوژه هایی بگذارد که کمتر در صدر اخبار قرار می گیرند. به عنوان نمونه، بحران انسانی در یمن که سال هاست با بی توجهی رسانه های جریان اصلی مواجه است، در «انداز جهان» با عمق و استمرار پیگیری می شود. یا موضوعاتی چون اشغال گری رژیم صهیونیستی، تأثیرات فلج کننده تحریم های غرب بر کشورهای جهان جنوب، و روند خزنده اسلام هراسی در کشورهای اروپایی که رسانه های مسلط یا آن ها را سانسور می کنند یا با زبانی خنثی و بی طرفانه از کنارشان می گذرند، در این برنامه به عنوان مسائل راهبردی و حیاتی بازنمایی می شوند.
بر همین اساس، می توان گفت «انداز جهان» نه تنها از نظر ساختار رسانه ای، بلکه از نظر انتخاب سوژه، به نوعی تلاش برای بازتعریف اولویت های خبری در جهان اردو زبان دست زده است.
روایتگر تحولات در میزگردها
برنامه «انداز جهان» با بهره گیری از ساختار میزگردی، توانسته است به شکلی مؤثر، پیچیدگی های تحولات سیاسی، اجتماعی و بین المللی را به زبانی ساده و در عین حال دقیق برای مخاطبانش تشریح کند. این ساختار که مبتنی بر گفت و گوی چند جانبه و تعاملی است، فضایی فراهم می آورد تا نظرات مختلف و گاه متضاد شخصیت های مهم سیاسی، نمایندگان مردم در پارلمان ها. اصحاب رسانه و تحلیلگران برجسته گرد هم آیند و از منظرهای متفاوت به موضوعات پرداخته شود.
از طریق این میزگردها، «انداز جهان» به مخاطبانش این امکان را می دهد که فراتر از سطح ظاهری وقایع، دلایل و انگیزه های اصلی سیاست گذاران و بازیگران عرصه بین المللی را درک کنند. در واقع، برنامه به نوعی نقش روایتگر و تحلیلگر همزمان را بازی می کند که نه تنها اخبار را گزارش می کند، بلکه آن ها را در چارچوبی وسیع تر از منافع ملی، تاریخی و ژئوپولیتیکی قرار می دهد.
به علاوه، تنوع مهمانان و گستردگی موضوعات، از بحران های منطقه ای گرفته تا مسائل جهانی، سبب شده این برنامه در میان مخاطبان اردو زبان به عنوان مرجعی معتبر و متفاوت شناخته شود. چنین ساختاری همچنین به کاهش سطح پیچیدگی ها و دشواری های فهم مباحث سیاسی کمک می کند و به مخاطبانی که شاید تخصص عمیقی در حوزه سیاست ندارند، امکان همراهی و فهم مطالب را می دهد.
در برابر جریان رسانه ای غالب
برنامه هایی چون «انداز جهان» را باید به عنوان کنشگرانی آلترناتیو در برابر جریان غالب رسانه ای تحلیل کرد. مقایسه این برنامه با تولیدات مشابه در BBC Urdu، DW Urdu یا NDTV، شکاف گفتمانی بزرگی را آشکار می کند: جایی که رسانه های جریان غالب بر «نظم موجود» صحه می گذارند، «انداز جهان» با نقد آن، دعوت به بازاندیشی می کند.
مثلاً در ماجرای جنگ غزه، رسانه های غربی تمرکز را بر واکنش حماس گذاشتند، در حالی که انداز جهان زمینه های تاریخی، جنایات اسرائیل و سکوت جامعه بین المللی را تحلیل می کند. این برنامه نه تنها خبر می دهد، بلکه خبر را می کاود، می پرسد و به چالش می کشد.
در دورانی که هجوم اطلاعات با خود سردرگمی و بی تفاوتی به همراه آورده است، نیاز به رسانه هایی که راه را نشان دهند بیش از پیش احساس می شود. «انداز جهان» به مخاطبان اردو زبان این امکان را می دهد که با نگاهی ژرف تر به جهان بنگرند و از چارچوب های تحمیلی فراتر بروند. این برنامه با عبور از فیلترهای رسمی رسانه ای و پرداختن به مسائل مغفول مانده، خلأ بزرگی را در رسانههای اردو زبان پر کرده است؛ خلأیی که ناشی از همسان سازی گفتمان رسانه ای با خواسته های قدرت های بزرگ است.
