روایت محمد البلبیسی، خبرنگار العالم از تجربیات و مشاهداتش در غزه
مستندسازی رنج و درد
محمد البلبیسی، خبرنگار العالم در غزه، پرده از سیاست «تخریب گسترده» پس از 7 اکتبر برمیدارد و توضیح میدهد که چرا دوربین و روایت خبرنگارانی چون او، تبدیل به تهدیدی برای رسانههای جریان اصلی شده است؛ روایتی که از زیر آوار، انسانیت را فریاد میزند.
در گفت و گویی اختصاصی با محمد عابد البلبیسی، خبرنگار شبکه العالم در نوار غزه، از پشت لنز دوربین او می توان ابعاد فاجعه انسانی این منطقه را دید؛ لحظات تکان دهنده ای که در آن وظیفه حرفه ای و مسئولیت اخلاقی در هم می آمیزند تا از دلیل اصلی هدف قرار گرفتن خبرنگاران پرده بردارند. البلبیسی تأکید می کند که ثبت این حقایق، امروز نه یک انتخاب حرفه ای، بلکه یک مسئولیت مشترک انسانی است.
محمد البلبیسی، روزنامه نگار و خبرنگار تلویزیون العالم در نوار غزه است. او درباره مسیر حرفه ای خود می گوید که حرفه روزنامه نگاری را با اعتقاد به قدرت کلمات و تصاویر برای انتقال حقیقت، به ویژه در شرایط چالش برانگیز فلسطین آغاز کرده است. او سال ها مسائل میدانی و بشردوستانه را پوشش داده و تمرکز اصلی اش بر مستندسازی رنج غیرنظامیان تحت اشغال و جنگ های مکرر غزه بوده است. به گفته او، همکاری با شبکه العالم حاصل همسویی دیدگاههای شخصیاش با مأموریت حرفهای این رسانه بوده است؛ مأموریتی که بر بازتاب روایت فلسطینی با نگاهی انسانی، عمیق و در عین حال حرفهای برای مخاطبان جهانی تأکید دارد.
رویکرد العالم در پوشش تحولات فلسطین
البلبیسی درباره رویکرد شبکه العالم در پوشش تحولات فلسطین توضیح می دهد که در طول مدت همکاری اش با این کانال، همواره مردم فلسطین در اولویت بوده اند؛ قربانیان، ثابت قدمان و صاحبان حقیقی سرزمینشان. او تأکید می کند که تمرکز اصلی بر روایت های دست اول و تصاویر فیلترنشده بوده و از روایت های از پیش آماده یا موازنه های نادرست پرهیز شده است. به گفته او، آنچه این رویکرد را از سایر رسانه ها متمایز می کند، اجتناب از ساده سازی وقایع یا تقلیل آن ها به اعداد صرف و پرداختن به ریشه ها و زمینه های سیاسی و انسانی ماجراست.
او با اشاره به تحولات پس از ۷ اکتبر و آغاز عملیات طوفان الاقصی، از تغییرات بی سابقه شرایط در غزه سخن می گوید. یکی از سخت ترین صحنه هایی که با آن مواجه شده، پوشش بمباران خانه های مسکونی و بیرون کشیدن کودکان از زیر آوار بوده است؛ لحظاتی که در آن وظیفه حرفه ای و بشردوستانه در هم تنیده شده اند. این تجربه ها تأثیر عمیقی بر نگاه شخصی و حرفه ای او گذاشته اند، اما به گفته خودش، این باور را در او تقویت کرده اند که عقب نشینی یک گزینه نیست و انتقال حقیقت پیش از آنکه یک مسئولیت حرفه ای باشد، به یک مسئولیت اخلاقی تبدیل شده است.
این خبرنگار العالم درباره تفاوت حملات پس از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ می گوید که شاهد افزایش بی سابقه شدت و ماهیت بمباران ها بوده اند؛ حملاتی که به طور مستقیم محله های مسکونی و زیرساخت های غیرنظامی را هدف قرار داده اند. او عنصر جدید این مرحله را «سیاست آشکار تخریب گسترده» می داند و تأکید می کند که مستندسازی دقیق صوتی و تصویری برای نشان دادن ابعاد این جنایت حیاتی بوده است.
دلیل اصلی هدف قراردادن عمدی روزنامهنگاران
به باور البلبیسی، دلیل اصلی هدف قرار دادن عمدی روزنامه نگاران این است که دوربین به سلاحی تبدیل شده که جنایات را افشا می کند. او می گوید مستندسازی حقیقت، روایت رسمی از اشغال را برملا می کند و آن را در سطح بین المللی پاسخگو می سازد و به همین دلیل، روزنامه نگاران به عنوان تهدیدی مستقیم دیده می شوند.
او از محدودیت های شدید کاری در غزه نیز سخن می گوید؛ از دشواری دسترسی به مناطق هدف گرفته تا قطع برق و ارتباطات، کمبود تجهیزات و تهدید مداوم امنیت شخصی. به گفته او، کار کردن زیر بمباران، هر مأموریت میدانی را به تجربه ای بسیار خطرناک تبدیل می کند.
البلبیسی به حمله رژیم به منزل پدری اش اشاره می کند و می گوید هدف قرار دادن خانه خانوادگی اش تجربه ای سخت و دردناک بوده، اما تنها عزم او را برای ادامه کار تقویت کرده است. او درد شخصی اش را انگیزه ای مضاعف برای گزارش حقیقت می داند و با وجود تأثیر روانی قابل توجه، تأکید می کند که روحیه روزنامه نگاران در غزه همچنان بالاست، زیرا به عدالت کار خود اعتقاد دارند.
مستندسازی جنگ در شبکه العالم
او درباره ثبت و مستندسازی این دوره از جنگ می گوید که در شبکه العالم تلاش می شود مطالب فیلم برداری شده و مستند با بالاترین دقت ممکن، از جمله تاریخ ها و مکان های مشخص، حفظ شوند تا استفاده آینده آن ها توسط مورخان و مؤسسات حقوقی تضمین شود. به گفته او، آنچه امروز مستند می شود، ممکن است فردا به عنوان مدرک در دادگاه ها مورد استفاده قرار گیرد.
این خبرنگار از جامعه بین المللی و سازمان های حقوق بشری انتظار گام های ملموس، نه صرفا بیانیه های محکومیت، برای محافظت از روزنامه نگاران و پاسخگو کردن مسئولان هدف قرار دادن آن ها را دارد. او تأکید می کند که ارائه سازوکارهای حفاظتی مؤثر و فشار قانونی واقعی حداقل اقدام لازم است.
او در توضیح نحوه انتخاب سوژه ها برای شبکه العالم می گوید که موضوعات بر اساس اهمیت بشردوستانه و میدانی انتخاب می شوند و در کنار آن، اخبار فوری و دقت روزنامه نگاری نیز مدنظر قرار دارد. به گفته او، در زمان جنگ اولویت با داستان هایی است که مستقیما بر زندگی مردم تأثیر می گذارند و حقیقت آنچه در محل رخ می دهد را آشکار می کنند.
پیام حمله به ساختمان شیشهای صداوسیما
البلبیسی در واکنش به هدف قرار گرفتن ساختمان شیشه ای صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، در جنگ تحمیلی ۱۲ روزه اسرائیل علیه ایران می گوید که این حمله پیام خطرناکی برای همه روزنامه نگاران داشت و این باور را تقویت کرد که اشغالگری نه تنها جغرافیا، بلکه حقیقت را نیز هدف قرار می دهد. او تأکید می کند که پاسخ آن ها همبستگی کامل با همکارانشان و تأکید بر این اصل بوده که صدای آزاد را نمی توان با بمباران خاموش کرد.
در پایان، پیام او به مردم جهان و به ویژه مردم ایران این است که آنچه در غزه اتفاق می افتد، فقط اعداد یا تیترهای زودگذر نیست، بلکه یک فاجعه انسانی واقعی است که در برابر چشمان جهانیان در حال وقوع است. به گفته او، روزنامه نگاران در غزه طرف های جنگ نیستند، بلکه شاهدان حقیقت اند و حفاظت از حقیقت، یک مسئولیت مشترک انسانی است.