IRIB World Service

منطقه غرب آسیا در طی سال های گذشته، شرایط و روزهای بحرانی زیادی را به خود دیده است، به طوری که اگر تنش و جنگ های جاری در منطقه و به طور خاص تجاوزات رژیم اشغالگر قدس به نوار غزه و لبنان را کنار بگذاریم، در اوایل دهه 2010 میلادی، غرب آسیا به نحو گسترده ای با خطر اوج گیری فعالیت های گروه های تروریستی و تکفیری مواجه بود.

در همان زمان بود که گروه تروریستی داعش و طیف متنوعی از دیگر گروهک های تروریستی-تکفیری در منطقه ظاهر شدند و البته که در راستای اهداف بازیگران و کنشگرانی خاص، به دنبال تغییر بعضی معادلات مهم منطقه‌ای بودند. از این رو، اهمیت رسانه ها و جریان های خبری در انعکاس اخبار این تحولات بیش از پیش افزایش یافت. در این چارچوب، شبکه پرس تی وی به عنوان رسانه برون مرزی انگلیسی زبان کشورمان کنشگری فعالی را از خود به نمایش گذاشت و به طور ویژه شاهد حضور میدانی خبرنگاران و گروه های رسانه ای این شبکه در بطن تحولات مذکور بودیم.

در این راستا، یکی از خبرنگاران مهم و برجسته پرس تی وی که در بحبوحه اوج گیری تحرکات گروه های تروریستی در منطقه غرب آسیا در دهه 2010 میلادی، حضوری فعال در میدان های نبرد به ویژه در عراق و سوریه داشت، "سرنا شیم" بود. او در 27 مهرماه سال 1393 در جریان آنچه یک حادثه رانندگی در نزدیکی مرز ترکیه با سوریه و عراق عنوان شد، جان خود را از دست داد. در همان زمان، جیمز موریس، تحلیلگرسیاسی از آمریکا با اشاره به مشکوک بودن مرگ این خبرنگار پرس تی وی افزود: «وی شجاعانه سرگرم تهیه گزارش از چیزی بود که من در پرس تی وی در مرز ترکیه و سوریه شاهد بودم. وی حتی اخباری را در ارتباط با چگونگی حمایت ترکیه از ستیزه جویان داعش، نامی که پرس تی وی و دیگر رسانه‌ها از این گروه نام می برند، منتشر کرد؛ این که این ستیزه جویان به سوریه می روند و به جنگ داخلی در این کشور دامن می زنند.»

سرنا شیم قبل از رویداد مشکوک فوتش، از جمله معدود خبرنگارانی بود که اخبار مرتبط با نفوذ پیکارجویان تکفیری به خاک سوریه از طریق ترکیه را پوشش داده بود. وی در آن برهه زمانی تاکید داشت عکس هایی دریافت کرده که تروریست های تکفیری را سوار بر کامیون های سازمان جهانی غذا و دیگر نهادهای غیردولتی در حال عبور از مرز ترکیه به سمت سوریه نشان می داد. موضوعی که در زمان خود با بازتاب های گسترده ای همراه شد و البته که حامل پیام های معناداری در مورد پشت صحنه تحرکات گروه های تروریستی در سطح منطقه و به ویژه در عراق و سوریه در راستای اهدافی خاص بود.

با این همه، شهادت سرنا شیم در نوع خود با دو پیام قابل تامل همراه بود؛ نخست آنکه بار دیگر این گزاره اثبات شد که راویان حقیقت، هرگز از گزند و مزاحمت های جریان هایی که مایل به لاپوشانی واقعیت ها هستند، در امان نیستند. سرنا شیم به عنوان خبرنگار پرس تی وی نیز در مقام یک خبرنگار متعهد سعی در افشای واقعیت های پشت پرده ای داشت که بلوک رسانه ای غرب مایل به لاپوشانی آنها بودند.

معادله ای که البته در نوع خود هم برای سرنا شیم و هم شبکه پرس تی وی یک دستاورد قابل توجه محسوب می‌شود. در حقیقت، خبرنگارانی نظیر سرنا شیم تا حد زیادی هزینه های اتخاذ رویکردهای ریاکارانه از سوی کنشگران مختلف را در فضای بین المللی افزایش داده اند. موضوعی که دقیقا در چارچوب کنش حرفه ای رسانه‌های حقیقی است.

نکته دوم اینکه جنس خاص فعالیت رسانه ای افرادی نظیر سرنا شیم در محیط بین‌المللی، تا حد زیادی آن ها را تبدیل به الگوهایی می کند که در این رابطه، گرامیداشت یاد و خاطره آن ها هم حامل خسارت‌ها و آسیب های جدی برای جریان ها و کنشگرانی است که سعی در لاپوشانی واقعیت ها دارند.

به عنوان مثال، پس از شهادت سرنا شیم شاهد بودیم که رویدادی با عنوان «جایزه سرنا شیم برای صداقت بی نظیر در روزنامه نگاری» به آن دسته از فعالان خبری و رسانه ای که اقدام به بیان واقعیت ها بدون توجه به تبعات و آسیب های احتمالی آن می کنند، سازماندهی شد. در حقیقت، جریان هایی که علیه افرادی نظیر سرنا شیم اقدام می کردند عملا پس از او هم با چالش های به مراتب بزرگتری در رابطه با افرادی رو به رو خواهند بود که سرنا شیم و امثال او را اسوه و الگوی خود می دانند؛ معادله ای که بدون تردیدی برای آن ها خسارتبار است.

 در عین حال، نکته قابل تامل این است که مدعیان حقوق بشر و آزادی رسانه و مطبوعات نیز واکنش چندانی را به رویداد درگذشت مشکوک سرنا شیم در نزدیکی مناطق مرزی ترکیه با سوریه و عراق از خود نشان ندادند و گویی تلاش های هماهنگی جهت لاپوشانی و کمرنگ کردن خبر درگذشت این خبرنگار مستقل و متعهد شبکه پرس تی وی هم در دستورکار بوده است. رویکردی که خود حامل پیام های معناداری در مورد ماهیت اصلی فضای حاکم بر تقابل با رسانه ها و خبرنگاران مستقل در جهان کنونی است.