«Unscripted» پرس تی وی؛
برنامهای علیه فراموشی سازمانیافته حقیقت
-
برنامهای علیه فراموشی سازمانیافته حقیقت
در سنت رسانه های جایگزین، آنچه اهمیت دارد، نه فقط ارائه روایت های مغفول، بلکه شیوه و فرم بازنمایی واقعیت است. در واقع، یکی از وظایف اصلی رسانه های آلترناتیو، بازپسگیری روایتهاییست که در ساختارهای سلطه یا نادیده گرفته شدهاند یا عمداً تحریف شده اند.
به گزارش روابط عمومی معاونت برون مرزی رسانه ملی، برنامهUnscripted» »شبکه پرس تیوی را باید در همین بستر تحلیلی قرار داد؛ برنامهای که با بهره گیری از چهره هایی که پیشتر در دل ساختار قدرت بوده اند و امروز در موقعیت نقاد ایستادهاند، نوعی «مواجهه درونی» با نظم حاکم بر جهان غرب را طراحی میکند.
این برنامه بهعنوان تریبونی متفاوت و جسورانه ظاهر شده است؛ برنامه ای که از همان نامش پیداست: بی پرده و بدون سناریوهای از پیش نوشته شده، سراغ موضوعاتی میر ود که در رسانه های جریان غالب یا به کلی سانسور می شوند، یا با نگاهی یک جانبه و از بالا به پایین روایت می شوند.
بهعبارتی، اهمیت «Unscripted» تنها در محتوای افشاگرانه یا انتقادی اش نیست؛ بلکه در شیوه ای نهفته است که اجازه می دهد روایت شکل بگیرد، بسط یابد و بدون قطع شدن یا ساده سازی، شنیده شود. در ساختار این برنامه، مهمان به جای پاسخ دادن به پرسش های بریده بریده و سطحی، فرصت دارد در قالب استدلالی منسجم و پُرجزییات سخن بگوید؛ چیزی که در بیشتر رسانه های تجاری، با محدودیت زمان و الزام به سرگرمی، از بین رفته است.
گفتمانسازی، نه صرفاً اطلاعرسانی
آنچه برنامه Unscripted را از دیگر تولیدات مشابه متمایز می کند، شیوه گفتمان سازی آن است. این برنامه صرفاً در پی اطلاع رسانی یا بازتاب اخبار روز نیست؛ بلکه هدف آن، شکستن انحصار روایت گری در سطح جهانی و بازآفرینی نظم معنایی است که درباره مفاهیمی چون قدرت، سیاست و حقیقت در ذهن مخاطب شکل گرفته است.
این نگاه، ادامه سنت رسانههای انتقادی است؛ رسانههایی که به بازخوانی زمینه ها، منطق های پنهان و تبعیضهای ساختاری می پردازند و از بازنشر صرف داده ها فراتر میروند. Unscripted در همین چارچوب، با ایجاد بستری چندلایه و باز برای گفتوگو، صدایی دیگر را به فضای رسانه ای وارد می کند؛ صدایی که الزماً از موضع رسمی جمهوری اسلامی ایران سخن نمیگوید، بلکه با رویکردی ساختارشکن و چندصدا در برابر تکروایتی رسانههای غالب جهانی میایستد.
مهمانان بلندپایه، روایتهای از درون
یکی از امتیازهای مهم برنامه Unscripted، دعوت از چهره هایی است که نه فقط صاحب نظرند، بلکه سابقه ای جدی در عرصه های سیاستگذاری و قدرت در غرب دارند. این مهمانان برخلاف روال مرسوم، از بیرون ساختارها نقد نمی کنند، بلکه از درون همان ساختارهایی که زمانی در آنها نقش داشته اند، تجربهها و نقدهای خود را بیان میکنند. همین ویژگی، به تحلیل ها سطحی از اعتبار، پیچیدگی و اقناع می بخشد که در بسیاری از رسانههای جریان اصلی کمتر دیده می شود.
افرادی مانند لارنس ویلکرسون، سرهنگ بازنشسته ارتش آمریکا و رئیس دفتر کالین پاول در دوران وزارت خارجه دولت بوش، از جمله مهمانان این برنامه بوده اند. او با صراحتی کم سابقه از فساد ساختاری در سیاست خارجی آمریکا، جنگ طلبی پنهان در دل دیپلماسی و نقش لابی های افراطی در سوق دادن آمریکا به جنگ عراق سخن گفته است. یا پیتر کوزنیک، استاد تاریخ در دانشگاه آمریکایی واشنگتن و مدیر مؤسسه مطالعات هسته ای، در برنامه با تحلیل هایی دقیق به موضوعاتی چون تاریخ امپریالیسم آمریکا، همراهی دولت های غربی با مداخلات نظامی و تهدید هسته ای برای آینده بشر پرداخته است.
از این منظر، Unscripted نه تنها از شعارزدگی یا گفتوگوهای کنترلی دوری می کند، بلکه ساختاری را انتخاب کرده که امکان بروز لایه های پنهان، شخصی و بعضاً دردناک واقعیت را فراهم می سازد. مهمانان، که عمدتاً در گذشته در سطوح نظامی، اطلاعاتی یا سیاست گذاری غرب حضور داشته اند، اکنون در فضایی امن، آزاد و بدون فیلتر از تجربه ها، خطاها و آگاهی های خود سخن می گویند؛ سخنانی که شنیدنشان در بیشتر رسانه های بزرگ، بعید یا ناممکن است.
بازیابی روایت، کنش رسانهای آگاهانه
در ادبیات رسانه شناسی، مفهومی مطرح است به نام «روایتزدایی»؛ فرآیندی که در آن روایت رسمی و یک دست، روایتهای دیگر را حذف، بیاعتبار یا نامرئی میکند. Unscripted، در نقطه مقابل این فرآیند قرار دارد: برنامه ای که به «بازیابی روایت» کمک می کند. یعنی صدایی که خاموش شده یا مجال سخن نداشته، دوباره شنیده می شود؛ بدون هدایت تبلیغاتی، بدون سناریوهای بسته و بدون آنکه صرفاً در چارچوب ژورنالیسم رسمی باقی بماند.
بهبیان دیگر، Unscripted را میتوان نمونهای از کنش رسانه ای آگاهانه دانست؛ تلاشی برای آنکه رسانه به جای تریبون دولت یا ابزار پروپاگاندا، به محملی برای افشای سازوکارهای سلطه و بازتعریف روایتهایی بدل شود که سالها در انحصار چند غول رسانه ای بوده اند.
در نهایت، Unscripted از آنتن پرس تیوی، تلاشی است برای بازگشت به کارکرد اصیل رسانه: آگاهی بخشی، روشنگری و گشودن افقهای تازه در ذهن مخاطب جهانی. این بازتعریف کارکرد، تنها یک انتخاب محتوایی نیست؛ بلکه نوعی ایستادگی معرفتی در برابر فرسایش مفهوم «حقیقت» در جهان معاصر است.
