IRIB World Service

کانال ژاپنی شبکه سحاب در بیست‌وهفتمین سال فعالیت، یکی از موفق‌ترین و پرتحرک‌ترین دوره‌های رسانه‌ای‌ خود را پشت سر گذاشته است.

به گزارش روابط عمومی معاونت برون مرزی رسانه ملی، کانال ژاپنی شبکه سحاب در بیست‌وهفتمین سال فعالیت، یکی از موفق‌ترین و پرتحرک‌ترین دوره‌های رسانه‌ای‌ خود را پشت سر گذاشته است؛ دوره‌ای که از ابتدای سال ۱۴۰۴ با گسترش تولیدات حرفه‌ای برای شبکه‌های اجتماعی آغاز شد، به ثبت بازدیدهای میلیونی انجامید و حتی در سخت‌ترین و حساس‌ترین روزهای کشور نیز بدون یک روز وقفه ادامه یافت.
 

پس از توقف پخش رادیویی رادیو ژاپنی، فعالیت این رسانه در قالب یک سایت خبری ادامه یافت؛ اما از سال ۱۴۰۴، با رویکردی تازه و متناسب با تحولات رسانه‌ای، تولید مستمر و حرفه‌ای محتوا برای فضای مجازی در دستور کار قرار گرفت. تولید پادکست، ویدئوپادکست، ویدئوکست، گزارش‌های میدانی مناسبتی، گزارش‌های ویژه برای مخاطبان ژاپنی و برنامه‌های گفت‌وگومحور، بخشی از این تحول بود.

این تغییر رویکرد در مدت‌زمانی کوتاه، نتایج قابل توجهی به همراه داشت. شماری از محتواهای تولیدشده توسط کانال ژاپنی در رسانه‌های ژاپنی و صفحات فعالان ژاپنی حوزه رسانه بازتاب یافت و بازنشر شد و در مواردی نیز به‌عنوان منبع و مرجع اطلاع‌رسانی درباره ایران مورد استفاده قرار گرفت. دستیابی برخی تولیدات به بازدیدهای میلیونی در شبکه‌های اجتماعی نیز نشان داد که انتخاب سوژه، قالب و زبان مناسب می‌تواند روایت ایران را به‌صورت مؤثر به مخاطبان یکی از دشوارترین حوزه‌های رسانه‌ای منتقل کند.

در این مسیر، کانال ژاپنی با بهره‌گیری هم‌زمان از نیروهای ایرانی مسلط به زبان و فرهنگ ژاپن و نیروی نیتیو ژاپنی، محتوایی دقیق، حرفه‌ای و متناسب با ویژگی‌ها و حساسیت‌های مخاطب هدف تولید کرده است. استفاده بهینه از منابع و اختیارات موجود، شناخت فضای رسانه‌ای ژاپن و توجه به ادبیات و ذائقه مخاطب، از عوامل مؤثر در افزایش بازدید، بازنشر و اثرگذاری تولیدات این کانال بوده است.
 

دعوت از بازرگانان برجسته ژاپنی فعال در ایران و تولید ویدئوهای گفت‌وگومحور درباره تجربه فعالیت و زندگی در کشورمان، حضور استاد زبان ژاپنی دانشگاه تهران و گفت‌وگو با یکی از تهیه‌کنندگان باسابقه شبکه NHK ژاپن، از جمله برنامه‌های شاخص این دوره بود. حضور چنین چهره‌هایی، ضمن افزایش اعتبار تولیدات، امکان ارائه تصویری ملموس‌تر و باورپذیرتر از جامعه ایران برای مخاطب ژاپنی را فراهم کرد.

کانال ژاپنی همچنین مصاحبه‌های اختصاصی مهمی را در دستور کار قرار داد. گفت‌وگوی میدانی با سردار سرلشکر سیدیحیی رحیم صفوی، مشاور عالی نظامی رهبر معظم انقلاب، در جریان تجمعات شبانه روزهای جنگ و مصاحبه اختصاصی با سفیر ژاپن در ایران، از جمله تولیدات شاخص خبری و گفت‌وگومحور این کانال به شمار می‌رود.
 

در حوزه معرفی ایران نیز، همکاری با بلاگرها و چهره‌های فعال در زمینه ایران‌شناسی و اجرای پروژه‌هایی مانند «ایران وایب» مورد توجه قرار گرفت. در این پروژه، با تولید ولاگ‌های اختصاصی و زبان‌گردانی ویدئوهای مجموعه «ایران جان»، ظرفیت‌های فرهنگی، تاریخی، طبیعی و گردشگری ایران به شکلی جذاب و قابل فهم برای مخاطبان ژاپنی معرفی شد؛ اقدامی که می‌تواند در اصلاح تصویر ایران و افزایش علاقه گردشگران ژاپنی برای سفر به کشورمان مؤثر باشد.
 

یکی از مهم‌ترین جلوه‌های عملکرد کانال ژاپنی، حضور مستمر و مسئولانه در شرایط بحرانی بود. در جریان جنگ‌های تحمیلی اخیر علیه ایران، این کانال حتی یک روز نیز از فعالیت بازنماند و با وجود تعداد محدود نیرو، مهم‌ترین رویدادهای کشور را به زبان ژاپنی پوشش داد.

تهیه گزارش‌های میدانی، انعکاس فضای واقعی جامعه، اطلاع‌رسانی مستمر در شبکه‌های اجتماعی و ارائه تصویری مستقیم و بدون واسطه از شرایط ایران، از مهم‌ترین اقدامات کانال ژاپنی در روزهای بحران بود. اعضای این مجموعه هیچ‌گاه صحنه را خالی نکردند و متناسب با اقتضائات هر شرایط، روایت واقعی ایران را با سرعت، دقت و استمرار به مخاطبان ژاپنی انتقال دادند.

بازتاب این گزارش‌ها در فضای رسانه‌ای ژاپنی‌زبان و مراجعه برخی رسانه‌ها و فعالان ژاپنی به محتواهای کانال، نشان‌دهنده اهمیت حضور مستقیم و حرفه‌ای یک رسانه ایرانی در چنین موقعیت‌هایی است. این دستاورد، به‌ویژه در شرایطی اهمیت دارد که روایت‌های نادرست و تصاویر غیرواقعی از ایران در رسانه‌های بین‌المللی انتشار می‌یابد و مخاطب ژاپنی برای دسترسی به اطلاعات میدانی و محتوای فارسیِ ترجمه‌شده با منابع محدودی روبه‌رو است.

فعالیت در فضای رسانه‌ای ژاپن، به دلیل فاصله‌های زبانی و فرهنگی، ویژگی‌های خاص جامعه ژاپن و محدود بودن حضور رسانه‌ای ایران در این حوزه جغرافیایی، مأموریتی دشوار و تخصصی است. با این حال، کانال ژاپنی شبکه سحاب توانسته است با اتکا به نیروهای محدود اما متخصص، منابع و اختیارات موجود و فعالیتی مستمر و هدفمند، در شمار کانال‌های موفق، پرتلاش و پربازدید قرار گیرد.

ثبت بازدیدهای میلیونی، بازنشر محتواها در صفحات ژاپنی، بازتاب تولیدات در رسانه‌های این کشور و مرجع قرار گرفتن بخشی از گزارش‌ها و ویدئوهای کانال، نشانه‌هایی روشن از موفقیت رویکرد جدید آن از سال ۱۴۰۴ است؛ موفقیتی که با شناخت مخاطب، تولید حرفه‌ای، حضور میدانی و بهره‌گیری هوشمندانه از نیروهای زبان‌دان ایرانی و نیروی نیتیو ژاپنی به دست آمده است.

بیست‌وهفتمین سالگرد تأسیس بخش ژاپنی، تنها یادآور استمرار یک فعالیت رسانه‌ای باسابقه نیست؛ بلکه نشان‌دهنده آغاز فصلی تازه در دیپلماسی رسانه‌ای ایران برای مخاطبان ژاپنی است؛ فصلی که در آن، کانال ژاپنی شبکه سحاب با وجود محدودیت منابع و نیروی انسانی، با تکیه بر تخصص، تعهد، خلاقیت و شناخت دقیق مخاطب، توانسته است حضوری مؤثر و مستمر در فضای رسانه‌ای ژاپن داشته باشد و روایت واقعی ایران را با زبانی حرفه‌ای، قابل‌فهم و متناسب با فرهنگ مخاطبان این کشور ارائه کند.