در گفتوگو با مدیرکل اخبار شبکه العالم مطرح شد؛
جنگ ها به مثابه رزمایشی رسانهای
-
جنگ ها به مثابه رزمایشی رسانهای
شبکه خبری بینالمللی «العالم» یکی از پرمخاطبترین شبکههای معاونت برونمرزی صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران است. این شبکه با پراکندگی گسترده مخاطبان در نقاط مختلف جهان و پوشش اخبار از منطقهای پرچالش و پرتنش، توانسته است نقش مهمی در اطلاعرسانی بینالمللی ایفا کند. گواه این موفقیت، انبوه دنبالکنندگان در تارنما و پلتفرمهای منتسب به شبکه است.
به گزارش روابط عمومی معاونت برون مرزی رسانه ملی، در فضای کنونی و ملتهب منطقه، و پس از جنگ دوازدهروزه، این شبکه معاونت برونمرزی میکوشد با بهرهگیری از نیروهای مجرب و حرفهای، همچنان روایتگر رویدادها و رسانهای مورد اعتماد برای بخش گستردهای از مخاطبان باشد. تحقق این هدف، نیازمند دقت، سرعت و تلاشی مضاعف است.
با فروکش کردن آتش جنگ و آرامش این روزها، فرصتی دست داد تا با «سمیر شوهانی» مدیرکل اخبار شبکه العالم هم صحبت شویم و کمی از روزهای جنگ و احوال شبکه با خبر شویم.
از تحصیلات آکادمیک تا مدیریت خبر
سمیر شوهانی، مدیرکل اخبار شبکه العالم، در خصوص سوابق خود گفت: «من دانشجوی دکتری علوم سیاسی با گرایش مسائل ایران، کارشناسی ارشد روابط بینالملل و کارشناسی فلسفه غرب هستم. فعلاً عهدهدار شغل مدیرکل اخبار شبکه العالم هستم و پیش از این به عنوان سردبیر ارشد و همزمان مجری برنامه «من طهران» و نیز مترجم و دبیر خبر شبکه فعالیت داشتهام.»
وی با اشاره به اهمیت دقت و صحت در فرآیند تولید خبر بیان کرد: «فرآیند تهیه، تولید و انتشار خبر در تحریریه خبر العالم از دریافت اطلاعات اولیه تا پخش نهایی مراحل مهمی را طی میکند، اما آنچه بیش از همه مهم است رعایت اصل صحت و دقت در بازگویی و تنظیم اخبار است.»
شوهانی افزود: «منابع خبری شبکه العالم در چند بخش تقسیمبندی میشوند. بخش اول، خبرگزاریهای جهانی هستند که با دریافت اشتراک سالیانه، تصاویر بدون لوگو و خبر خام را برای دیگر رسانه ها فراهم میکنند.»
وی با اشاره به بخش دوم منابع خبری گفت: «خبرگزاریهای داخلی و محلی، شامل خبرگزاریهای رسمی و بخش محلی مربوط به دیگر کشورها هستند که برای هر کشور در منطقه و فراتر از آن، خبرگزاریهایی در نظر گرفته شده است.»
خبرنگاران العالم: استقرار بر اساس جغرافیا و اولویتهای خبری
مدیرکل اخبار شبکه العالم افزود: «منبع سوم حوزه خبرنگاری است که خبرنگاران العالم در ایران و دیگر کشورهای منطقه و جهان اخبار و رویدادهای کشور خود را ارسال کرده و در صورت نیاز و خواست شبکه اقدام به تهیه گزارش میکنند.»
وی با تأکید بر اهمیت منابع آگاه گفت: «منابع آگاه به عنوان چهارمین منبع نقش مهمی دارند که البته این امر همیشگی نیست، اما خبرهای مهم این بخش قابل انکار نیست.»
شوهانی در ادامه افزود: «پنجمین منبع هم حسابهای شخصیتهای مطرح و برجسته در فضای مجازی است، برای نمونه حساب کاربری عباس عراقچی در شبکه ایکس (توییتر سابق) و یا حساب کاربری رئیسجمهور محترم دکتر پزشکیان در همان پلتفرم.»
وی گفت: «خبرنگاران شبکه در حوزههای مختلف فعالیت میکنند و این تقسیمبندیها بر اساس موضوعات حرفهای، جغرافیایی و تخصصی صورت میگیرد. خبرنگاران شبکه العالم بر اساس جغرافیا و اولویتهای سیاست خبری و تولیدی شبکه انتخاب میشوند. به عنوان مثال، از آنجا که شبکه العالم به حوزه فلسطین اهمیت ویژهای داده است، تعداد خبرنگاران سرزمینهای اشغالی در مقایسه با دیگر کشورها بیشتر است.»
سمیر شوهانی افزود: «در شبکه العالم، بخش خبر به سه شیفت هشت ساعته تقسیم میشود. در آغاز هر شیفت، سردبیر ارشد هنگام تحویل شیفت خبرها را چک میکند، سپس به دروازهبانی خبر میپردازد و پیشنهادهای خبرنگاران خارج از کشور را بررسی، تایید یا رد میکند. در کنار آن، با توجه به رویدادها و تحولات، خبرنگار را مکلف به تهیه گزارش میکند. در مرحله چهارم، در صورت نیاز، شکست آنتن و پوشش زنده با سردبیر ارشد است و در مرحله پنجم سردبیر ارشد تشخیص میدهد که برای تکمیل یک خبر از ارتباط تصویری با خبرنگار و کارشناس باید استفاده کرد.»
استقبال مخاطبان از موضوعات خبری و انواع بستههای خبری
مدیرکل اخبار العالم با اشاره به بازخورد مخاطبان گفت: «میزان استقبال مخاطبان از خبرها، تحلیلها و گزارشهای منتشرشده در تلویزیون، تارنما و فضای مجازی شبکه همیشه مورد رصد و ارزیابی قرار میگیرد و در تمام مراحل بررسی از ابزارهای ویژهای برای سنجش بازخورد استفاده میشود.»
وی افزود: «ارزیابیها نشان از افزایش قابل توجه مشاهده و بازدید از شبکههای برونمرزی دارد. این آمار در افزایش بازدیدهای شبکه العالم در شبکه ایکس (توییتر سابق)، اینستاگرام، تلگرام، فیسبوک و همچنین سایت العالم قابل مشاهده است.»
شوهانی با اشاره به دوران جنگ دوازدهروزه گفت: «در جریان جنگ، تغییراتی در روند کاری تحریریه ایجاد شد که به نحوی مدیریت شد تا تأثیر مخرب بر جریان سرعت و دقت پوشش خبری نداشته باشد.»
آزمون سخت: تابآوری سازمانی زیر آتش
مدیرکل اخبار العالم افزود: «نیم ساعت پس از حمله دشمن صهیونیستی، شبکه العالم با قطع برنامههای عادی خود، پوشش 24 ساعته را آغاز کرد و تا روزی که سازمان مورد هجوم قرار گرفت، بدون یک دقیقه توقف ادامه داشت. پس از آن نیز بدون اینکه آنتن العالم قطع شود، پوشش خبری ادامه یافت.»
وی ادامه داد: «در این دوره و بنا به برخی شرایط خاص، ناگزیر شدیم با درصد کمتری از نیروی انسانی اما تقریباً با همان سطح و کیفیت تولید خبر و برنامههای تولیدی به کار خود ادامه دهیم و برخی امور بروکراتیک را کنار بگذاریم که این امر سهم بسزایی در سرعت و دقت کار شبکه داشت.»
دستاوردهای جنگ در زمینه محتوایی و فنی
شوهانی با تأکید بر دستاوردهای دوره بحران گفت: «طبیعتاً هر بحران محدودیتها و در عین حال ظرفیتهایی ایجاد میکند و شبکه العالم نیز از این قاعده مستثنی نبود. در جریان جنگ دوازده روزه، به دستاوردهای محتوایی، فنی و سازمانی ویژهای رسیدیم.»
وی افزود: «توانستیم به این مرحله از یقین برسیم که کار با نیروی انسانی کمتر اما مجربتر را میتوان پیش برد. برخی محدودیتهای سازمانی برداشته شد و این موضوع کمک شایانی به روند کار علیرغم شرایط خاص جنگی کرد و خللی در اراده همکاران ایجاد نشد.»
اعتمادسازی منطقهای
مدیرکل اخبار العالم با اشاره به بازخورد مخاطبان گفت: «با توجه به ذهنیت آماده مخاطبان منطقه به دلیل تجربه مستمر منازعات، اخبار مرتبط با جنگ تحمیلی 12 روزه در میان بینندگان و مخاطبان با بازخوردهای خوبی همراه شد.»
وی افزود: «در این دوره، مخاطبان غیرایرانی بیشتر در پی این بودند که اخبار را مستقیم و بدون واسطه از منبع ایرانی دریافت کنند. مخاطبان شبکه العالم، پرستیوی و دیگر شبکههای معاونت برونمرزی با رشد مخاطب روبهرو شدند، چرا که مخاطب با توجه به جنگ، تلاش داشت مستقیماً شبکههای ایرانی و فضای مجازی آنها را ببیند و اخبار جنگ و واقعیتها و انعکاس آنها را بدون واسطه دریافت کند.»
افشای سوگیری رسانههای به ظاهر مستقل
شوهانی گفت: «در جریان بحران اخیر، همزمان شاهد همراهی رسانههای همسو و در مقابل، واکنشهای فرصتطلبانه رسانههای رقیب بودیم. تحلیل من از نحوه رفتار رسانهای این دو جریان بدین گونه است که از قبل برای ما مسجل شده بود که شبکههایی که تا پیش از این خود را حرفهای و مستقل معرفی میکردند، سوگیری به سمت و سوی آمریکاییها و رژیم صهیونیستی دارند.»
وی افزود: «برای نمونه، شبکههای ماهوارهای کشورهای حوزه خلیج فارس تا حدود زیادی به سمت طرف مقابل غش کرده بودند و از زبان کارشناسان گلچین شده آرزوهای درونیشان را فریاد میزدند. درک این موضوع خیلی سخت نبود و چون ذهنیت آمادهای داشتیم، به راحتی توانستیم رفتارهای رسانهای همکاران در رسانههای همسو و غیر همسو را تشخیص دهیم و اصطلاحاً غافلگیر نشویم.»
آینده، چالشها و فرصتها
مدیرکل اخبار شبکه العالم گفت: «به عنوان یک شبکه خبری بینالمللی، آینده را همراه با چالشها و فرصتهایی میبینم که پیش روی ما قرار دارد و بر همان اساس هم راهبردهایی در مواجهه با آنها در نظر گرفتهایم.»
وی افزود: «کار رسانههای خبری در بحرانها دوچندان میشود و این در دوران جنگ برای همگان ثابت شد. این جنگ برای رسانههای خبری و شبکه العالم همچون رزمایشی بود تا نقاط ضعف و قوت خود را بشناسیم و بیاموزیم که چگونه با چالشها و محدودیتها روبهرو شویم.»
سمیر شوهانی با اشاره به تأثیر بحران بر فضای مجازی عنوان کرد: «همین عامل روند پیشرفتهای ما را در فضای مجازی و شبکه های اجتماعی همچون تلگرام، اینستاگرام، فیسبوک و ایکس (توییتر) روزافزون کرد.»
وی در پایان اظهار داشت: «امیدوارم مسیر موفقیت برای رسانههای جمهوری اسلامی ایران همیشه باز و هموار باشد.»
